نیاسین چیست؟
نیاسین نام جمعی اسید نیکوتینیک و نیکوتینآمید (که نیاسین‌آمید هم نامیده میشود) است؛ دو ترکیبی که فعالیت ویتامین B3 دارند. هر دو پودرهای کریستالی سفید، پایدار و محلول در آب هستند و در بدن به نیکوتینآمید آدنین دی‌نوکلئوتید (NAD) و فسفات آن (NADP) تبدیل میشوند.
NAD و NADP در صدها واکنش اکسایش-کاهش، از جمله آزادسازی انرژی از کربوهیدرات‌ها، چربی‌ها و پروتئین‌ها، شرکت دارند. بیشتر جانوران می‌توانند مقداری نیاسین را از اسید آمینه تریپتوفان بسازند، اما این تبدیل کم‌بازده است و بسته به گونه متفاوت است؛ گربه‌ها نمی‌توانند به اندازه کافی آن را بسازند و کاملاً به جیره وابسته‌اند.
نیاسین در خوراک دام چه نقشی دارد؟
- طیور: از رشد، پرآوری و سلامت پا پشتیبانی میکند. کمبود آن با اختلالات پا (بزرگ‌شدن مفصل خرگوشی)، پرآوری ضعیف و التهاب دهان همراه است. اردک و بوقلمون عموماً حساس‌تر از مرغ در نظر گرفته میشوند.
- خوک: برای رشد طبیعی، سلامت پوست و سلامت دستگاه گوارش لازم است؛ نشانه‌های کمبود شامل رشد ضعیف، درماتیت و اسهال است.
- نشخوارکنندگان: میکروبهای شکمبه نیاسین می‌سازند، اما مکمل‌سازی، اغلب به شکل محافظتشده در شکمبه، در گاوهای شیری پرتولید، بهویژه در دوره زایش، برای پشتیبانی از متابولیسم انرژی و چربی به کار می‌رود.
- حیوانات خانگی و آبزیان: نیاسین جیره‌ای ضروری است؛ بهویژه در گربه نمی‌توان به تبدیل تریپتوفان تکیه کرد.
اشکال و منابع نیاسین
غلاتی مانند ذرت و گندم نیاسین دارند، اما بخش زیادی از آن به شکلهایی پیوند یافته است که جانوران تک‌معده‌ای بهسختی هضم میکنند؛ بنابراین نیاسین جیره‌های بر پایه غلات معمولاً تنها تا حدی قابل دسترس است. کنجاله‌های دانه‌های روغنی و فرآورده‌های جانبی دامی نیاسین قابل دسترس‌تری فراهم میکنند و جیره پرتریپتوفان نیاز جیره‌ای را تا حدی کاهش میدهد.
- اسید نیکوتینیک: رایج‌ترین شکل در پریمیکسهای خوراک؛ پایدار و مقرون‌به‌صرفه.
- نیکوتینآمید: به‌عنوان منبع ویتامین به همان اندازه فعال است؛ در برخی کاربردها به دلیل خنثی بودن و تحریک‌کنندگی کمتر ترجیح داده میشود.
- نیاسین محافظتشده در شکمبه: محصولات پوشش‌دار که برای عبور از شکمبه در گاو شیری طراحی شده‌اند.
سطح مکمل نیاسین چگونه ارزیابی میشود؟
متخصصان تغذیه سطح نیاسین را بر اساس نیاز گونه، سن و مرحله تولید تعیین میکنند و در نظر دارند که بیشتر نیاسین طبیعی غلات قابلیت دسترسی محدودی دارد. در عمل، بسیاری از فرمولاسیون‌ها نیاسین طبیعی را حاشیه اطمینان در نظر می‌گیرند و نیاز را عمدتاً با نیاسین افزوده از پریمیکس تأمین میکنند. سطح تریپتوفان، سرعت رشد، تنش و عملکرد هدف نیز لحاظ میشوند. مقررات محلی و برچسب محصول همواره ملاک‌اند.
معیارهای کیفی
- عیار (ماده مؤثره) و شناسایی شکل: اسید نیکوتینیک یا نیکوتینآمید.
- افت وزن در اثر خشک‌کردن، فلزات سنگین و سایر ناخالصی‌ها.
- اندازه ذرات و روانی جریان برای توزیع یکنواخت در پریمیکس.
- سازگاری: نیاسین از پایدارترین ویتامینها است، اما شرایط انبارداری پریمیکس (رطوبت، حرارت) برای کل بسته ویتامینی همچنان اهمیت دارد.
- گواهی آنالیز (CoA) و ردیابی‌پذیری بچ.
CTF Premix و نیاسین
نیاسین را می‌توان بر اساس فرمولاسیون مشتری، همراه با سایر ویتامین‌های گروه B، ویتامین‌های محلول در چربی و عناصر کم‌مصرف، در پریمیکسهای ویتامینی، پریمیکسهای ویتامینی-معدنی و پریمیکسهای سفارشی CTF Premix گنجاند. تولید در کارخانه ما در آنکارا و مطابق با ISO 9001:2015 و GMP انجام میشود و هر بچ همراه با گواهی آنالیز و ردیابی‌پذیری عرضه میشود که در صفحه استعلام بچ قابل بررسی است.
این صفحه صرفاً جنبه اطلاع‌رسانی عمومی دارد. میزان مصرف و انتخاب محصول باید با مشورت متخصص تغذیه و با در نظر گرفتن گونه دام، فرمولاسیون خوراک و مقررات جاری تعیین شود.