K3 vitamini nedir?
K vitamini bir naftokinon grubudur. Filokinon (K1) yeşil bitkilerde bulunur; menakinonlar (K2) ise sindirim kanalındakiler de dahil olmak üzere bakteriler tarafından üretilir. Menadion (K3) aynı halka yapısına sahiptir ancak yan zinciri yoktur; hayvanlar onu dokularında aktif form olan menakinon-4'e dönüştürür.
Saf menadion stabil değildir ve tahriş edicidir; bu nedenle yem sektörü bisülfit katım bileşiklerini kullanır. Bu bileşikler kristal yapılı, suda çözünür ve standardize edilmesi daha kolaydır. Farklı ürünlerin karşılaştırılabilmesi için etikette menadion eşdeğeri belirtilir.
K vitamini hayvan yemlerinde ne işe yarar?
- Kan pıhtılaşması: Karaciğerde protrombin ve diğer bazı pıhtılaşma faktörlerinin aktivasyonu için gereklidir; eksikliğinde pıhtılaşma süresi uzar ve kanamalar görülür.
- Kemik: Kemik mineralizasyonunda görev alan osteokalsin gibi kemik proteinlerini aktive eder.
- Kanatlılar: Sindirim kanalının kısa olması ve mikrobiyal K vitamininden sınırlı yararlanma nedeniyle en duyarlı türdür; kaslarda morarma ve kanama görülebilir.
- Domuzlar: Özellikle küflü yem veya bazı antimikrobiyallerin mikrobiyal K vitamini sentezini azaltabildiği durumlarda takviye standarttır.
- Ruminantlar: Rumen mikroorganizmaları normalde yeterli K vitamini üretir; sorunlar daha çok küflü tatlı yoncadaki dikumarol gibi antagonistlerle ilişkilidir.
MSB ve MNB: iki temel ticari form
- Menadion sodyum bisülfit (MSB): En yaygın ve en ekonomik formdur. Ticari MSB en az yaklaşık %50 menadion içerir. Kaplamasız kristal toz olarak veya premikste daha dayanıklı kaplamalı/stabilize tipler halinde bulunur.
- Menadion nikotinamid bisülfit (MNB): Menadionun nikotinamidle bağlandığı formdur ve en az yaklaşık %43–44 menadion içerir. Genel olarak kaplamasız MSB'ye göre daha stabil kabul edilir ve bir miktar nikotinamid (niasin aktivitesi) de sağlar.
- Her ikisi de beyaz ile açık sarı arası kristal tozlardır. Üçüncü bir form olan menadion dimetilpirimidinol bisülfit (MPB, yaklaşık %45 menadion) bazı ülkelerde izinlidir ancak çok daha az kullanılır; AB'deki güncel ruhsat yalnızca MSB ve MNB'yi kapsar, yerel mevzuat esastır.
MSB ve MNB arasında doz dönüşümü
Formülasyonlarda K3 vitamini düzeyi ürün ağırlığı olarak değil, menadion olarak belirlenir. Dönüşüm için hedef menadion miktarı, ilgili partinin analiz sertifikasında yer alan menadion içeriğine bölünür.
Örnek: 2 g menadion sağlamak için %50 menadionlu MSB'den yaklaşık 4,0 g veya %44'lük MNB'den yaklaşık 4,5 g gerekir. Ürün ağırlığı ile menadion bazının karıştırılması eksik veya fazla dozlamanın sık görülen nedenlerindendir; bu yüzden spesifikasyonlarda baz mutlaka belirtilmelidir. Düzeyin kendisi beslenme uzmanınca tür, yaş ve risk faktörlerine göre belirlenir; yerel mevzuat ve ürün etiketi esastır.
Stabilite ve kalite kriterleri
- Belirtilen baz üzerinden menadion analizi ve her parti için analiz sertifikası (CoA).
- Neme ve ısıya duyarlılık: K3 vitamini premikste ve peletlemede stabilitesi düşük vitaminler arasındadır; stabilitenin kritik olduğu durumlarda kaplamalı tipler ve MNB tercih edilir.
- Konsantre premikslerde kayıpları hızlandıran kolin klorür, iz mineral tuzları ve alkali koşullarla etkileşim.
- Düşük katım oranında homojen dağılım için partikül boyutu ve akışkanlık.
- Kullanıcı güvenliği: Tozu deri, göz ve solunum yollarını tahriş edebilir; kullanım sırasında toz kontrolü ve kişisel koruyucu donanım uygulanır.
CTF Premix ve K3 vitamini
MSB veya MNB formundaki K3 vitamini, müşterinin formülasyonuna göre CTF Premix'in vitamin, vitamin-mineral ve özel premikslerine menadion olarak beyan edilerek dahil edilebilir. Stabilite için form ve taşıyıcı seçimi ile hassas vitaminlerin kolin ve iz minerallerden ayrı tutulması dikkate alınır. Üretim Ankara'daki tesisimizde ISO 9001:2015 ve GMP kapsamında yapılır; her partinin analiz sertifikası ve parti izlenebilirliği vardır.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Katılım oranı ve ürün seçimi; hayvan türü, yem formülasyonu ve ilgili mevzuat dikkate alınarak bir beslenme uzmanıyla birlikte belirlenmelidir.