A vitamini nedir?
A vitamini; retinol ve ona bağlı bileşiklerin (retinal, retinoik asit ve bunların esterleri) ortak adıdır. Hayvanlar A vitaminini sıfırdan sentezleyemez; ancak çoğu tür bitkisel karotenoidleri, başta beta-karoten olmak üzere, bağırsak duvarında A vitaminine dönüştürebilir. Kediler bu konuda istisnadır ve hazır A vitaminine ihtiyaç duyar.
Retinol tek başına kararsız olduğundan yem sektörü esterini, yani retinil asetatı kullanır; bu madde antioksidanlar ve jelatin ya da nişasta matrisiyle korunarak beadlet haline getirilir. Tanım gereği 1 IU A vitamini, 0,344 µg retinil asetata (0,300 µg retinole) karşılık gelir.
A vitamini hayvan yemlerinde ne işe yarar?
- Görme: Retinal, retinadaki ışığa duyarlı pigment olan rodopsinin yapısına girer; eksikliği gece körlüğüne yol açar.
- Epitel doku: Deri ile solunum, sindirim ve üreme kanallarının mukozasını korur; bu dokular enfeksiyonlara karşı ilk bariyerdir.
- Bağışıklık: Normal bağışıklık yanıtını destekler; eksiklikte hayvanlar genel olarak hastalıklara daha duyarlı hale gelir.
- Üreme: Döl verimi, embriyo gelişimi ve damızlıklarda yavrunun vitamin durumu açısından önemlidir.
- Büyüme ve kemik: Genç hayvanlarda normal kemik yapılanması ve büyüme için gereklidir.
- Ruminantlar: Merada otlayan hayvanlar karoteni yeşil yemden alır; kuru ot, kurumuş mera veya konsantre ağırlıklı rasyonla beslenenler ise daha çok ilave A vitaminine bağımlıdır.
A vitamininin formları ve kaynakları
- Retinil asetat beadlet: Standart yem formudur; genellikle 500.000 IU/g (A 500) veya 1.000.000 IU/g (A 1000) aktivitede olup premiks depolaması ve peletleme sırasında ısı, basınç ve oksidasyona dayanacak şekilde tasarlanmıştır.
- Diğer esterler: Retinil propiyonat ve retinil palmitat da kullanılır; daha çok sıvı veya özel uygulamalarda tercih edilir.
- Beta-karoten: Yeşil yem ve havuçta bulunan provitamin A; dönüşüm verimi türden türe değişir.
- Doğal yem hammaddeleri: Tahıllar ve yağlı tohum küspeleri çok az A vitamini aktivitesi içerir; bu nedenle karma yemlerde takviye standarttır.
A vitamini düzeyi nasıl belirlenir?
Beslenme uzmanları A vitamini düzeyini kilogram yem başına IU olarak; hayvan türü, yaş, üretim dönemi ve beklenen stres ya da hastalık baskısına göre belirler. Premiks depolaması, peletleme veya ekstrüzyon sırasındaki kayıplar ile ruminant rasyonlarında kaba yemden gelen karoten de hesaba katılır. A vitamini karaciğerde depolanır ve uzun süre aşırı alım zararlı olabilir; bu nedenle kullanım düzeyi kabul görmüş önerilere, ürün etiketine ve yerel mevzuata uygun olmalıdır.
Stabilite ve kalite kriterleri
- Analizle doğrulanan beyan aktivitesi (IU/g) ve raf ömrü boyunca korunma oranı.
- Beadlet bütünlüğü: Karıştırma ve peletleme sırasında basınç, ısı ve neme dayanıklılık.
- Oksijen, ışık, ısı, nem ve iz minerallere duyarlılık: Premiksler serin, kuru ve kapalı ambalajda saklanmalı, raf ömrü içinde kullanılmalıdır.
- Konsantre premikslerde A vitamini kaybını hızlandırabilen kolin klorür ve serbest iz minerallerle etkileşim.
- Homojen dağılım için partikül boyutu ve her parti için analiz sertifikası (CoA).
CTF Premix ve A vitamini
Retinil asetat formundaki A vitamini, müşterinin formülasyonuna göre CTF Premix'in vitamin, vitamin-mineral ve özel premikslerine dahil edilebilir. Taşıyıcı seçiminde ve vitaminlerin iz mineraller ve kolinle bir araya getirilmesinde stabiliteyi gözetiriz. Üretim Ankara'daki tesisimizde ISO 9001:2015 ve GMP kapsamında yapılır; her partinin analiz sertifikası vardır ve web sitemizdeki parti doğrulama sayfasından izlenebilir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Katılım oranı ve ürün seçimi; hayvan türü, yem formülasyonu ve ilgili mevzuat dikkate alınarak bir beslenme uzmanıyla birlikte belirlenmelidir.