D3 vitamini nedir?
D3 vitamini, deride 7-dehidrokolesterolün ultraviyole B ışığına maruz kalmasıyla oluşur. Modern kanatlı ve domuz yetiştiriciliğinde olduğu gibi kapalı alanda tutulan hayvanlar çok az güneş ışığı alır ya da hiç almaz; bu nedenle D3 vitamini ihtiyaçlarının yemle karşılanması gerekir.
Kolekalsiferol tek başına aktif hormon değildir. Önce karaciğerde dolaşımdaki ana form olan 25-hidroksikolekalsiferole (25-OH-D3, kalsifediol), ardından böbrekte bağırsak, kemik ve böbrek üzerinde etkili olan 1,25-dihidroksikolekalsiferole dönüştürülür. Tanım gereği 1 IU D3 vitamini 0,025 µg kolekalsiferole karşılık gelir.
D3 vitamini hayvan yemlerinde ne işe yarar?
- Kalsiyum ve fosfor emilimi: Her iki mineralin bağırsaktan emilimini ve böbrekte geri emilimini artırır.
- Kemik gelişimi: Normal iskelet mineralizasyonu için gereklidir; eksikliği genç hayvanlarda raşitizme, erginlerde osteomalaziye yol açar; etlik piliçlerde tibial diskondroplazi gibi bacak sorunlarıyla ilişkilidir.
- Yumurtacı ve damızlık kanatlılar: Yumurta kabuğu oluşumunu ve embriyonun vitamin durumunu destekler.
- Domuz: Hızlı büyüyen domuzlarda iskelet gelişimini, damızlık dişilerde kemik sağlığını destekler.
- Süt sığırı: Doğum dönemi civarında kalsiyumun mobilizasyonunda rol oynar.
- Diğer roller: D vitamini kas fonksiyonu ve bağışıklığın düzenlenmesinde de görev alır.
Yemlerde D vitamini formları
- Kolekalsiferol (D3) beadlet: Antioksidanlar ve jelatin ya da nişasta matrisiyle korunan standart yem formudur; genellikle 500.000 IU/g aktivitede sunulur.
- A/D3 kombine ürünler: A ve D3 vitaminini aynı beadlet içinde bulunduran, bazı premiks formülasyonlarında kullanılan ürünler.
- Ergokalsiferol (D2): Bitkisel/fungal kaynaklı formdur; kanatlılar D2'yi D3'e göre çok daha düşük verimle kullandığından kanatlı yemlerinde D3 tercih edilir.
- 25-OH-D3 (kalsifediol): Bazı bölgelerde yem katkı maddesi olarak satılan ilişkili bir metabolit; yerel ruhsatlara göre D3 ile birlikte veya kısmen onun yerine kullanılır.
D3 vitamini düzeyi nasıl belirlenir?
D3 vitamini kilogram yem başına IU olarak belirlenir ve her zaman rasyondaki kalsiyum ve fosfor düzeyleri, bunların oranı ve fitaz kullanımıyla birlikte değerlendirilir. Hayvan türü, büyüme hızı, yumurtlama dönemi ve barındırma koşulları hedef düzeyi etkiler. D3 vitamini fazlası toksiktir ve yumuşak dokularda kireçlenmeye yol açabilir; bu nedenle birçok ülkede tam yemdeki en yüksek içerik sınırlandırılmıştır. Kullanım, kabul görmüş önerilere, ürün etiketine ve yerel mevzuata uygun olmalıdır.
Stabilite ve kalite kriterleri
- Analizle doğrulanan beyan aktivitesi (IU/g); katılım miktarları çok küçük olduğundan doğru seyreltme ve karıştırma kritik önemdedir.
- Depolama ve peletleme sırasında ısı, basınç ve neme karşı beadlet stabilitesi.
- Oksijen, ışık ve iz minerallere duyarlılık: Premiksler serin, kuru ve kapalı ortamda saklanmalıdır.
- Partikül boyutu ve dağılım: Çok küçük miktarların premiks ve yem içinde homojen dağılması gerekir.
- Analiz sertifikası (CoA) ve parti izlenebilirliği.
CTF Premix ve D3 vitamini
D3 vitamini, müşterinin formülasyonuna göre ve rasyonun kalsiyum-fosfor dengesiyle uyumlu şekilde CTF Premix'in vitamin, vitamin-mineral ve özel premikslerine dahil edilebilir. D3 çok düşük miktarlarda dozlandığından kontrollü ön seyreltme ve karıştırma üretim sürecimizin parçasıdır. Premiksler Ankara'daki tesisimizde ISO 9001:2015 ve GMP kapsamında üretilir; her partinin analiz sertifikası vardır ve parti doğrulama sayfamızdan izlenebilir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Katılım oranı ve ürün seçimi; hayvan türü, yem formülasyonu ve ilgili mevzuat dikkate alınarak bir beslenme uzmanıyla birlikte belirlenmelidir.