لیزین چیست؟
لیزین یکی از ۲۰ اسید آمینه سازنده پروتئین‌ها است. در زنجیره جانبی خود یک گروه آمین دوم دارد که آن را به اسید آمینه‌ای بازی تبدیل میکند. دام قادر به سنتز لیزین در بافت‌های خود نیست، بنابراین جزو اسیدهای آمینه ضروری طبقه‌بندی میشود و باید از جیره تأمین شود.
غلاتی مانند ذرت، گندم و جو از نظر لیزین فقیرند، در حالی که کنجاله سویا و پروتئین‌های حیوانی منابع غنی‌تری هستند. از آنجا که پروتئین عضله نسبت بالایی لیزین دارد، تأمین لیزین ارتباط نزدیکی با رشد بافت لخم دارد.
نقش آن در خوراک دام چیست؟
- خوک: معمولاً نخستین اسید آمینه محدودکننده؛ تعیین‌کننده رشد بافت لخم، افزایش وزن روزانه و ضریب تبدیل خوراک، و تولید شیر در ماده‌خوک است.
- جوجه گوشتی: دومین محدودکننده پس از متیونین؛ برای بازده گوشت سینه و بازده خوراک اهمیت دارد.
- مرغ تخم‌گذار: از توده تخم‌مرغ و وزن تخم‌مرغ پشتیبانی میکند.
- گاو شیری: همراه با متیونین، از اسیدهای آمینه‌ای است که بیش از همه سنتز پروتئین شیر را محدود می‌کنند.
- پروتئین ایده‌آل: لیزین اسید آمینه مرجع است؛ نیاز به سایر اسیدهای آمینه ضروری معمولاً به‌صورت نسبت به لیزین قابل هضم بیان میشود.
انواع لیزین
- L-لیزین HCl (مونوهیدروکلراید): پودر کریستالی معمولاً با خلوص دستکم ۹۸٫۵٪ که معادل حدود ۷۸٪ لیزین است. پرمصرف‌ترین شکل.
- L-لیزین سولفات: محصول تخمیری گرانوله که لیزین را همراه با دیگر فراورده‌های جانبی تخمیر دارد؛ محتوای لیزین آن کمتر از لیزین HCl است (بسته به محصول معمولاً حدود ۵۵٪ یا بیشتر) و باید از مشخصات فنی تأمین‌کننده گرفته شود.
- L-لیزین مایع: محلول آبی (معمولاً حدود ۵۰٪ لیزین باز) که از طریق سامانه‌های مایع در کارخانه خوراک دوزدهی میشود.
- لیزین محافظت‌شده در شکمبه: اشکال پوشش‌دار یا به روش‌های دیگر محافظت‌شده برای نشخوارکنندگان که برای عبور از شکمبه و جذب در روده باریک طراحی شده‌اند.
- تمام L-لیزین خوراکی با تخمیر باکتریایی تولید میشود؛ اشکال محصول از نظر محتوای لیزین متفاوت‌اند، بنابراین در فرمولاسیون باید از مقدار واقعی لیزین هر محصول استفاده کرد.
نیاز به لیزین چگونه تعیین میشود؟
لیزین بر پایه قابلیت هضم ایلئومی استاندارد (SID) یا قابل هضم فرموله میشود، نه بر پایه محتوای کل. نیاز به گونه، ژنتیک، سن، جنس، مرحله تولید و تراکم انرژی جیره بستگی دارد؛ به همین دلیل اغلب به‌صورت گرم لیزین قابل هضم به ازای هر مگاژول یا مگاکالری انرژی بیان میشود.
لیزین سنتتیک فاصله میان مقدار تأمین‌شده از مواد اولیه و سطح هدف را پر میکند. استفاده از آن امکان جیره‌هایی با پروتئین خام کمتر را فراهم میکند که میتواند دفع نیتروژن و هزینه مواد اولیه را کاهش دهد و در عین حال توازن اسیدهای آمینه را حفظ کند.
معیارهای کیفی
- محتوای تضمینشده لیزین و خلوص (برای نمونه دستکم ۹۸٫۵٪ L-لیزین HCl).
- رطوبت، خاکستر، فلزات سنگین و کیفیت میکروبی.
- اندازه ذرات و روانی جریان: لیزین HCl ممکن است رطوبت جذب کند و کلوخه شود که بر دقت دوزدهی و اختلاط اثر می‌گذارد.
- برای لیزین سولفات و لیزین مایع: محتوای لیزین در هر بچ، چگالی (مایع) و یکنواختی.
- گواهی آنالیز (CoA) و ردیابی‌پذیری بچ.
CTF Premix و لیزین
لیزین را می‌توان بر اساس فرمولاسیون مشتری، همراه با سایر اسیدهای آمینه، ویتامین‌ها و عناصر کم‌مصرف، در پریمیکس‌های ویتامینی، معدنی و سفارشی CTF Premix گنجاند. پریمیکس‌های ما در کارخانه ما در آنکارا و مطابق با ISO 9001:2015 و GMP تولید می‌شوند و هر بچ گواهی آنالیز و ردیابی‌پذیری کامل دارد.
این صفحه صرفاً جنبه اطلاع‌رسانی عمومی دارد. میزان مصرف و انتخاب محصول باید با مشورت متخصص تغذیه و با در نظر گرفتن گونه دام، فرمولاسیون خوراک و مقررات جاری تعیین شود.