سولفات آهن چیست؟
سولفات آهن نمک سولفات آهن دوظرفیتی (فرو) است. هپتاهیدرات (FeSO₄·7H₂O) کریستال‌های سبز کم‌رنگی با حدود ۱۹ تا ۲۰٪ آهن تشکیل می‌دهد؛ مونوهیدرات خشک‌شده (FeSO₄·H₂O) پودری خاکستری-سفید تا بژ با حدود ۳۰٪ آهن است و شکل ترجیحی در پریمیکس‌ها است، زیرا غلیظ‌تر است و روانی بهتری دارد.
سولفات آهن محلول در آب است و آهن آن به‌خوبی قابل دسترس است، به همین دلیل در مطالعات قابلیت دسترسی زیستی آهن به‌عنوان منبع مرجع به کار می‌رود. آهن فرو در حضور رطوبت و هوا به‌تدریج به شکل فریک اکسید میشود.
آهن در خوراک دام چه نقشی دارد؟
- انتقال اکسیژن: آهن اتم مرکزی هموگلوبین در گلبول‌های قرمز و میوگلوبین در عضله است.
- متابولیسم انرژی: سیتوکروم‌های آهن‌دار و پروتئین‌های آهن-گوگرد برای تنفس سلولی ضروری‌اند.
- رشد و ایمنی: آهن کافی از رشد طبیعی و عملکرد ایمنی در دام‌های جوان پشتیبانی میکند.
- بچهخوکها: بچهخوکها با ذخایر آهن اندک متولد می‌شوند و شیر خوک مادر آهن کمی دارد، بنابراین بدون مکملسازی به‌سرعت دچار کم‌خونی فقر آهن می‌شوند. آهن معمولاً کمی پس از تولد بهصورت تزریقی داده میشود و پس از آن آهن جیره در خوراکهای کریپ و آغازین از وضعیت آهن پشتیبانی میکند.
- گوساله‌ها: شیر و جایگزین‌های شیر آهن کمی دارند، بنابراین سطح آهن جایگزین‌های شیر و خوراکهای آغازین گوساله نیازمند توجه است.
اشکال آهن در خوراک
- سولفات آهن مونوهیدرات: حدود ۳۰٪ Fe؛ رایج‌ترین شکل در پریمیکس.
- سولفات آهن هپتاهیدرات: حدود ۱۹ تا ۲۰٪ Fe؛ مستعد کلوخه‌شدن و کمتر در پریمیکس‌ها به کار می‌رود.
- کربنات آهن: منبع معدنی جایگزین؛ قابلیت دسترسی آن به محصول بستگی دارد.
- اکسیدهای آهن: به‌عنوان منبع آهن قابلیت دسترسی ضعیفی دارند و عمدتاً به‌عنوان رنگ‌دهنده استفاده می‌شوند.
- آهن آلی: کلات‌های آهن با اسیدهای آمینه یا گلیسین و پروتئینات‌های آهن.
نیاز آهن چگونه ارزیابی میشود؟
بسیاری از مواد اولیه خوراک، فسفات‌های معدنی، سنگ آهک و آب آشامیدنی از پیش آهن قابل‌توجهی دارند و نشخوارکنندگان بالغ و بیشتر دام‌های دوره پایانی به‌ندرت به آهن مکمل زیادی نیاز دارند. مکملسازی بر دام‌های جوان و سریع‌الرشد و بر گونه‌ها و مراحلی متمرکز است که جیره در آن‌ها آهن قابل دسترس اندکی تأمین میکند.
آهن مازاد بی‌ضرر نیست: میتواند جذب مس، روی و منگنز را کاهش دهد و به‌عنوان پیش‌اکسیدان عمل کند. بنابراین سطح مکمل را متخصص تغذیه بر اساس گونه، سن و آهن موجود در جیره تعیین میکند. حداکثر سطح کل آهن در خوراک کامل در بسیاری از کشورها قانون‌گذاری شده است؛ مقررات محلی و برچسب محصول ملاک است.
معیارهای کیفی
- میزان تضمین‌شده آهن که با آنالیز تأیید شود و سهم بالای آهن به شکل فرو.
- مواد نامطلوب: سرب، کادمیوم و آرسنیک در محدوده حدود قانونی.
- اسیدیته آزاد و رطوبت که بر کلوخه‌شدن و پایداری اثر می‌گذارند.
- پایداری در پریمیکس: سولفات آهن میتواند اکسیداسیون ویتامین‌های حساس را تسریع کند، بنابراین طراحی پریمیکس و شرایط انبارداری اهمیت دارد.
- گواهی آنالیز (CoA) و ردیابی‌پذیری بچ.
CTF Premix و سولفات آهن
سولفات آهن را می‌توان بر اساس فرمولاسیون مشتری در پریمیکس‌های معدنی و ویتامینی-معدنی CTF Premix گنجاند و سطح آهن را با گونه و آهنی که جیره از پیش تأمین میکند تطبیق داد. پریمیکس‌ها در کارخانه ما در آنکارا و مطابق با ISO 9001:2015 و GMP تولید می‌شوند و هر بچ دارای گواهی آنالیز و ردیابی‌پذیری است.
این صفحه صرفاً جنبه اطلاع‌رسانی عمومی دارد. میزان مصرف و انتخاب محصول باید با مشورت متخصص تغذیه و با در نظر گرفتن گونه دام، فرمولاسیون خوراک و مقررات جاری تعیین شود.