Monokalsiyum fosfat nedir?
Monokalsiyum fosfat, fosforik asidin üç asidik hidrojeninden yalnızca birinin yer değiştirmesiyle oluşan, Ca(H₂PO₄)₂ formüllü kalsiyum tuzudur. Yemde kullanılan ürün genellikle monohidrat formundadır. Saflaştırılmış ve florsuzlaştırılmış fosforik asidin kireçtaşı gibi bir kalsiyum kaynağıyla tepkimeye sokulması, ardından granülasyon veya öğütme ve kurutma ile üretilir.
Dikalsiyum fosfata göre daha asidik ve suda daha iyi çözündüğünden MCP, kilogram başına daha fazla fosfor içerir ve fosfor sindirilebilirliğinin genellikle daha yüksek olduğu kabul edilir. Ticari ürünler bir miktar dikalsiyum fosfat da içerebileceğinden belirleyici olan her ürünün analizli spesifikasyonudur.
Hayvan yemlerinde ne işe yarar?
- Fosfor kaynağı: Fosfor; kemik ve yumurta kabuğu oluşumu, enerji metabolizması (ATP), fosfolipitler ve nükleik asitler için zorunludur. Yemdeki bitkisel fosforun büyük kısmı ise fitat formunda bağlıdır.
- Kanatlılar: Etlik piliçlerde iskelet gelişimini ve bacak sağlığını, yumurtacılarda kemik sağlamlığını destekler. Yüksek fosfor içeriği, formülde diğer hammaddeler için daha fazla yer bırakır.
- Domuzlar: Büyümeyi, kemik mineralizasyonunu ve döl verimini destekler.
- Su ürünleri: Balık ve karidesler fitat fosforunu ve asitte zor çözünen fosfatları sınırlı ölçüde kullanabildiğinden, MCP gibi suda çözünen ve sindirilebilir bir kaynak balık yemlerinde yaygın olarak tercih edilir.
- Ruminantlar: Kaba yem ve tahılların fosfor ihtiyacını karşılayamadığı durumlarda mineral yemlerde ve konsantrelerde kullanılır.
MCP ve diğer fosfat kaynakları
- Monokalsiyum fosfat (MCP): Yaygın kalsiyum fosfatlar içinde fosfor içeriği en yüksek olanıdır; suda çözünürlüğü yüksek, kalsiyum/fosfor oranı düşüktür.
- Dikalsiyum fosfat (DCP): Daha az fosfor, görece daha fazla kalsiyum ve daha düşük suda çözünürlük.
- Mono-dikalsiyum fosfat (MDCP): Ara özelliklere sahiptir.
- Fitaz enzimleri: Bitkisel hammaddelerdeki fitat fosforunun bir kısmını serbest bırakır ve gereken MCP miktarını azaltabilir.
MCP katılım düzeyi nasıl belirlenir?
Fosfor, yararlanılabilir veya sindirilebilir fosfor bazında formüle edilir. MCP düzeyi; hayvan türüne, yaşa ve üretim dönemine, hammaddelerden gelen fosfora, fitaz kullanımına ve hedeflenen kalsiyum/fosfor oranına bağlıdır. MCP görece az kalsiyum sağladığından genellikle kireçtaşı miktarı da buna göre ayarlanır. Fosfat kaynaklarını ton fiyatı yerine sindirilebilir fosfor birim fiyatı üzerinden karşılaştırmak daha doğru bir ekonomik tablo verir. Sindirilebilirlik değerleri üretici verisine ve beslenme uzmanının kendi matrisine dayanmalıdır; yerel mevzuat ve ürün etiketi esastır.
Kalite kriterleri
- Toplam fosfor ve kalsiyum içeriği ile fosforun suda çözünürlüğü.
- Flor: Düşük olmalıdır; bu da florsuzlaştırılmış fosforik asit kullanımını gerektirir.
- Kadmiyum, arsenik, kurşun ve cıva gibi istenmeyen maddeler; geçerli yem mevzuatındaki sınırlar içinde olmalıdır.
- Nem, serbest asitlik, granül boyutu ve tozuma: Akışkanlık, topaklanma ve karışımı etkiler.
- Analiz sertifikası (CoA) ve parti izlenebilirliği.
CTF Premix ve monokalsiyum fosfat
MCP normalde makro mineral düzeylerinde doğrudan karma yeme eklenir. Talep halinde, özel mineral veya vitamin-mineral premikslerine ve mineral takviyelerine dahil edilmesi, müşterinin formülasyonu ve hedef hayvan türü dikkate alınarak teknik ekibimiz tarafından değerlendirilebilir. CTF Premix ürünleri Ankara'da ISO 9001:2015 ve GMP koşullarında üretilir; her parti analiz sertifikası ve parti izlenebilirliği ile teslim edilir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Katılım oranı ve ürün seçimi; hayvan türü, yem formülasyonu ve ilgili mevzuat dikkate alınarak bir beslenme uzmanıyla birlikte belirlenmelidir.